ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
247
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
السعود پادشاه نجد آن مذهب را ترويج نمود كه بنام وهابى معروف شد و آن مذهب را از خرافات و پرستيدن اموات و توسل به غير خدا مجرد نمود ) . وفات او در ماه ربيع الاول بود . سنه دويست و چهل و دو در آن سال زمين لرزه هولانگيز مكرر در قومس ( گمش ) و پيرامون آن واقع شد . خانهها ويران و مردم زير آوار هلاك شدند . گفته شد عده تلفات چهل و پنج هزار و نود و شش انسان بود بيشتر آنها در دامغان هلاك شدند . در شام و فارس و خراسان هم زلزله واقع و صداهاى عجيب و مهيب شنيده مىشد . همچنين در يمن كه زمين هم فرو رفت . در آن سال روميان از « سميساط » لشكر كشيدند و آن بعد از بازگشت على بن يحيى ارمنى از جنگ « صائفه » بود . روميان نزديك « آمد » رسيدند و از مرزهاى جزائر تجاوز كردند . پس از غارت ده هزار اسير گرفتند و همراه خود بردند . آنها از ناحيه « ارين ( در طبرى بريق ) هجوم آوردند و بقريه فريباس حمله بردند و بعد بازگشتند ( فريباس نام شخصى است ) فريباس خود با عمر بن عبد الله اقطع و گروهى از داوطلبان و مجاهدين آنها را دنبال كردند ولى نرسيدند . متوكل هم بعلى بن يحيى ارمنى نوشت كه در فصل زمستان بكشور روم هجوم ببرد . در آن سال متوكل دستور قتل يك مرد عطار داد آن مرد مسيحى بود و اسلام آورد و چند سال مسلمان بود بعد بدين اول خود برگشت . او را گرفتند و خواستند توبه بدهند قبول نكرد او را كشتند و آتش زدند . در آن سال محمد بن عبد الرحمن امير اندلس سپاهى بكشور مشركين فرستاد . آن سپاه شهر « برشلونه » را گشود . پس از فتح قلاع از آنجا گذشت و توابع